Najważniejsze informacje o klejach, farbach i lakierach. - Strona prywatna Marzeny i Czarka

Idź do spisu treści

Menu główne:

Najważniejsze informacje o klejach, farbach i lakierach.

Modelarstwo > Modelarskie ABC
 

Kleje.

 

Temat - rzeka. Jest bowiem tyle rodzajów klejów, że nie sposób opisać wszystkich w tej jednej, małej publikacji. Każdy z modelarzy ma swoje przyzwyczajenia i wyrobioną technologię i którego by nie zapytać to będzie zachwalał swoje własne upodobania. Na pewno każdy z Was, eksperymentując znajdzie taki, który będzie dla niego najlepszym. Omówimy zatem tylko kilka ich podstawowych rodzajów, ale ogólne zasady dotyczą wszystkich klejów.

Kleje poliuretanowe - najczęściej spotykane w tubkach. Jest to bezbarwna, gęsta ciecz o intensywnym zapachu. Spotyka się je jako "Hermol", "Klej szewski", "Falco" i wiele innych. Kleją wszystko. Bardzo szybko schną. Przy ich stosowaniu należy bardzo uważać - naniesiony przypadkiem na powierzchnie modelu pozostawi widoczne plamy, chociaż sam da się usuwać mechanicznie (łapiemy pęsetą i ciągniemy jak gumę). Tego kleju nie da się szlifować. W czasie używania często pojawiają się denerwujące nitki. Do nakładania Hermolu na powierzchnie klejone warto użyć strzykawki 10 i przyciętej igły 12.

Klej obuwniczy - poliuretanowy, profesjonalny i super mocny klej przeznaczony do klejenia na zimno, bez utwardzacza i aktywizacji termicznej. Charakteryzuje się bardzo wysoką elastycznością oraz wodoodporną spoiną. Posiada podobne właściwości jak klej UHU POWER. Można kleić nim części kartonowe, osłony kabin oraz części plastikowe z częściami kartonowymi. Nadmiar kleju można łatwo usunąć. Dostępny w większości marketów.

Butapren - występuje również pod innymi nazwami. Można kleić nim niemal wszystkie części modelu. Technika klejenia jest następująca: obie powierzchnie smarujemy delikatnie klejem i czekamy aż podeschnie (tak około 2-3 minut). Kiedy części wydają nam się już suche delikatnie i ostrożnie dotykamy je do siebie i delikatnie dociskamy palcami. Używając buteprenu należy bardzo uważać, bo raz zetknięte części bardzo ciężko rozdzielić bez uszkadzania ich. Nadmierne wdychanie jego oparów prowadzi do odurzenia. Stosowany w nadmiarze pobrudzi model w sposób nieodwracalny! Bardzo dobrze jest stosować go do podklejania części szkieletów grubszym kartonem.

Uniwersalny klej polimerowy - klej polimerowy o wszechstronnym zastosowaniu w pracach wykończeniowych i naprawczych. Polecany zwłaszcza do klejenia styropianu, drewna, tektury, papieru, korka i tkanin. W modelarstwie kartonowym stosowany do podklejania elementów, klejenia na styk, klejenia elementów z różnych tworzyw (plastik, papier, karton). Jego zaletą jest bardzo mocna spoina (np. szkielety okrętów), której klej nie deformuje. Posiada przezroczystą barwę, minusem może być fakt, że podczas dozowania klej ciągnie się z pojemnika! Co może czasami irytować.

Klej UHU Power - jest to bardzo silny kleje, który łączy większość powierzchni spotykanych w przemyśle, w modelarstwie i w życiu codziennym. Klej jest idealnym rozwiązaniem do budowy elementów oszklenia kabin samolotów, nie pozostawia widocznych śladów na plastikowych osłonach, daje się stosunkowo łatwo usunąć (najlepiej pęsetą). Klej szybko zasycha, a więc nie polecamy go, do stosowania w przypadku np. podklejania większych elementów. Posiada przeźroczystą barwę, dostępny w większości marketów. Może być używany do jednostronnego i dwustronnego klejenia. Spoina jest elastyczna, odporna na starzenie, na wodę, oleje, tłuszcz, rozcieńczone kwasy, zasady i alkohol. Idealny do otrzymywania niewidocznych i przeźroczystych połączeń.

Kleje typu wikol - występują w wielu odmianach i pod wieloma nazwami (Wikol, UHU, klej do drewna, Ponal). Jako klej na bazie wody powoduje fałdowanie kartonu (tylko użyty w nadmiarze). Znakomity do impregnacji kartonu. Zgęstniałego można używać jako szpachlówki. Natomiast naniesiony na model kroplami za pomocą igły imituje nity i inne wypukłości. Można je szlifować. Ciekawą nowością jest pokazanie się na rynku kleju Patex Express - klej do drewna. Jest to typowy klej wikolowaty, ale o bardzo przyspieszonej szybkości schnięcia, umożliwiającej bezproblemowe klejenie "na styk". Klej nanosimy końcówką wykałaczki w niewielkich ilościach, na dość krótkich odcinkach i od razu łączymy klejone elementy.

Kleje cyjanoakrylowe - również występują w wielu odmianach. Najbardziej znane to: "Kropelka", "Super-glue", "Cyjanopan". Kleje bazujące na związkach cyjanoakrylu, silnie trujące. Kleją wszystko błyskawicznie, nawet ludzką skórę! Jeżeli nasączymy nimi karton - staje się on obrabialny pilnikiem, twardy niemal jak blacha. W sklepach modelarskich można również nabyć jego nieco wolniej schnącą odmianę w żelu. Mechanizm schnięcia opiera się na absorbcji wilgoci zawartej w powietrzu, stąd delikane chuchnięcie przyspiesza ten proces.

S.O.S. Super Klej Power Żel - super mocny i super elastyczny klej cyjanoakrylowy w wygodnej formie żelu, błyskawiczny. Doskonale nadaje się do łączenia elementów z drutu, a także w miejscach gdzie potrzebne szybkie i mocne łączenie. Ma takie same działanie jak wszystkie inne kleje cyjanoakrylowe, jednak posiada tę zaletę, że jest w ŻELU, co ułatwia dozowanie.

BCG - hit ostatnich lat. Najtańszy. Pochodzi z Chin (pełna nazwa - Brand Clear Glue). Do nabycia w kioskach, w sklepach papierniczych oraz w wielu marketach np. Kaufland. Ma postać nieco gęstszej wody, na której zresztą bazuje. Kiedy użyłem go po raz pierwszy - wyrzuciłem go! Potem przyjaciel pokazał mi dopiero, co ten klej potrafi. Po uformowaniu elementu z kartonu należy klejone krawędzie ledwo tylko posmarować klejem, odczekać kilkanaście sekund i docisnąć. Tak już pozostanie. Nie brudzi rąk ani modelu. Wsiąka w papier. Przyklei nawet drut. Zachęcam do eksperymentów z tym klejem każdego. Kleję nim wszystkie widoczne elementy modelu (poszycia kabin, kadłubów, itp.). Jest on bardzo wygodny przy naklejaniu nitów i wszelkich maleńkich elementów, ponieważ nie trzeba uważać na jego zbyt dużą ilość, gdyż wysychając praktycznie znika.

Klej w sprayu BOLL - Jest to bardzo ciekawe rozwiązanie w przypadku konieczności podklejania większych ilości elementów na grubszy karton. Klej dedykowany jest do przyklejania podsufitek samochodowych, więc o jego wytrzymałość nie ma się co martwić. Delikatnie spryskujemy nim zarówno części szkieletu jak i tekturkę. Odczekujemy ok. 3-5 minut i delikatnie kładziemy na takturę, po czym otwartą dłonią dociskamy głaszcząc cała powierzchnię. Przy podklejaniu dużych elementów złożonych z kilku części (dzielone pokłady lub dzielone elementy ram w pojazdach) wstępnie łaczymy elementy na styk taśmą papierową po stronie zadrukowanej i dopiero takie połączone elementy spryskujemy klejem. Po sklejeniu należy unikać gwałtownych zmian temperatury. Klej nie deformuje części.

 

Farby modelarskie.

 
 

Lakiery.

 

Technikę nanoszenia lakieru dobieramy w zależności od naszych możliwości i potrzeb. Możemy użyć aerografu, pędzelka lub farby w aerozolu. Jednak najważniejszy jest wybór odpowiedniego lakieru. Żeby Wam to ułatwić krótko opiszę najważniejsze ich rodzaje:

Lakiery ftalowe - długoschnące, po jakimś czasie powodują żółknięcie modelu. Mają intensywny zapach. Jako rozcieńczalnika należy używać również produktów ftalowych lub benzyny ekstrakcyjnej. Najlepiej malować metodą natryskową. Ze względu na swoje właściwości oraz uciążliwość stosowania nie jest zbyt często używany w modelarstwie.

Lakiery Nitro - szybkoschnące, łatwo się nimi maluje, chociaż trzeba nanosić kilka warstw. Ostatnio można spotkać w sprzedaży lakier nitro wykańczający na matowo. Jest to bardzo dobra i tania alternatywa dla lakierów typowo modelarskich. Istnieje modelarska odmiana lakieru nitro, mianowicie Nitrocellon. Służy do impregnacji poszyć modeli latających. Nie polecam tych lakierów do modeli kartonowych ze względu na jego wadę: powodują bardzo silne napięcie powierzchniowe - po kilku dniach pomalowany nimi model kartonowy zacznie zmieniać swoja geometrię, jego powierzchnie mogą ulec pofałdowaniu. Dość znanym lakierem z tego rodzaju jest lakier podkładowy Capon. Lakieru tego można używać zarówno do impregnacji niewyciętych części modeli jak również do utwardzania przed szlifowaniem już sklejonych detali. Nanoszony cienkimi warstwami metodą natryskową, nadaje się również do wykończenia gotowych modeli. W każdym przypadku należy używać dedykowanego rozcieńczalnika nitro.

Werniks - wiele dzieł wybitnych malarzy przetrwało całe stulecia, zakonserwowane właśnie werniksem. Jest to szlachetny lakier w postaci roztworu naturalnej lub syntetycznej, twardej żywicy w olejku lotnym, alkoholu lub innym rozpuszczalniku. Daje jednolitą powierzchnię pogłębiając tonację farb drukaskich, w zależności od rodzaju werniksu matową, satynową lub błyszczącą. Rozpylać go należy z odległości 20-30 cm przesuwając pojemnik z lewej strony do prawej i odwrotnie. Koniecznie trzeba unikać zacieków. Werniks wzmacnia strukturę kartonu i nadaje jej jedwabisty połysk. Szczególnie godny polecenia jest werniks końcowy, nakładany na gotowy model, celem jego zabezpieczenia. Werniksy nakładać można pędzlem (najlepiej specjalnie do tego przeznaczonym, szerokim i miękkim) lub metodą natryskową (większość obecnie produkowanych werniksów, głównie syntetycznych, sprzedawana jest w postaci aerozolu). Ten ostatni sposób jest najbezpieczniejszy dla powierzchni naszego modelu.

Lakiery akrylowe - są to lakiery wodorozcieńczalne, zatem należy malować nimi model wykonany z kartonu ostrożnie, wieloma bardzo cienkimi warstwami, odczekując, aż kolejne dobrze wyschną. Do nabycia w małych puszkach. Łatwo się nimi maluje, nie wydzielają zapachów. Występują jako błyszczące, satynowe i matowe. Najlepiej malować metodą natryskową, ale przy odrobinie wprawy można również pędzlem.
Lakier syntetyczny firmy EUROCOLOR (w odróżnieniu od lakierów syntetycznych na bazie żywicy nie pozostawia charakterystycznej rdzawej poświaty) doskonale nadaje się do impregnowania powierzchni kartonowych oraz malowania końcowego modeli. Jest lakierem bezbarwnym, połyskowym. Na ten lakier możemy nakładać inne lakiery
.

Lakier CRAFTS SPRAY - jest lakierem syntetycznym, matowym w sprayu. Jego zaletą jest łatwość dozowania oraz jednolite wykończenie powierzchni. Nie nadaje się jako lakier do impregnacji, a także dozowania w zbyt niskich temperaturach, ponieważ po zastosowaniu na kartonie pojawia się biała skorupa w postaci talku, której niczym nie usuniemy. Należy go nakładać cienkimi warstewkami w dobrze nagrzanym pomieszczeniu. Dostępny w wielu marketach budowlanych.

Lakiery specjalne - w sklepach komputerowych można nabyć lakiery w aerozolu, służące do impregnacji i lakierowania wydruków z drukarek atramentowych. Są to lakiery opracowane specjalnie do papieru - zatem jak najbardziej można ich używać w naszym celu. Często pod tymi nazwami kryją się wspomniane wyżej werniksy końcowe i trzeba sprawdzić, bo produkt dedykowany może być droższy od typowego werniksu. W każdym wypadku przed użyciem lakieru tego typu na gotowym modelu należy sprawdzić na zapasie koloru czy nie jest agresywny dla farb poligraficznych.

 
Szukaj
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego